Harce i Uroki
Harce i Uroki Jesień to czas, kiedy świat powoli zwalnia. Kończą się prace w polu, dni stają się krótsze, a długie wieczory sprzyjają spotkaniom, opowieściom i snuciu planów na przyszłość.
W ludowej wyobraźni był to również moment szczególny — czas, gdy granica między światem żywych i umarłych stawała się cieńsza, a to, co niewidzialne, mogło przemówić. Stąd jesienne wróżby, pytania zadawane duchom i próby odczytywania znaków, które miały zdradzić przyszłość. Szczególnie interesowały ludzi miłość, zamążpójście i powodzenie w życiu. Po zakończeniu najpilniejszych prac gospodarskich nadchodził też czas wesel i zawierania małżeństw. Harce i Uroki wyrastają z tej potrzeby oswajania niepewności i szukania sposobów na pomyślność. Harce to figlarne, pełne nadziei zabiegi, które mają przyciągnąć szczęście, miłość i przychylność losu.
Uroki przypominają jednak, że świat nie jest całkiem bezpieczny — można zarówno sprowadzić na siebie nieszczęście, jak i próbować się przed nim ochronić. W centrum tej opowieści znajdują się kobiece spotkania. To podczas wspólnych wieczorów, przy jedzeniu, rozmowach i wróżbach, przekazywano sobie historie, obyczaje i sposoby radzenia sobie z tym, czego nie da się przewidzieć. Wróżono z wosku lanego przez otwór klucza, rzucano buty w stronę drzwi, wypatrywano znaków w zachowaniu zwierząt. Znaczenie miały gesty, przedmioty, słowa i drobne rytuały, których sens przechodził z pokolenia na pokolenie.
Obrazy Loli Styrylskiej z cyklu Inside Look przywołują ten świat w sposób poetycki i nieoczywisty. W wielowątkowych, surrealnych kompozycjach pojawiają się echa kobiecych zgromadzeń, ludowych praktyk i tradycyjnego stroju: korale, kołnierze, gwiazdy kolędnicze. To ślady obrzędów i wspólnotowych doświadczeń, ale też znaki pamięci — elementy, które łączą osobiste historie z tym, co wspólne i dziedziczone. W obrazach tych codzienność nabiera magicznego wymiaru, a to, co ukryte, zaczyna odsłaniać swoje kolejne warstwy.
Rzeźby Jagody Peceli wyłaniają się z kolei ze świata stworzeń, osobliwych opiekunów i małych miejsc mocy. Turonie, bociany, ptaki i kapliczki przypominają figury, które mogłyby strzec domu, przynosić szczęście w miłości, zapewniać spokój i pomyślność. Są trochę jak domowe bóstwa, trochę jak amulety, a trochę jak towarzysze, którym można powierzyć własne troski i nadzieje. Powstają z papier mâché, z wykorzystaniem materiałów z odzysku, starych elementów i rzeczy znalezionych. Przedmioty te, noszące ślady wcześniejszego życia, w nowej formie stają się nośnikami kolejnych historii. Upcykling nie jest tu jedynie metodą tworzenia — przypomina o tym, że nic nie znika bez śladu, a rzeczy mogą otrzymywać kolejne wcielenia i znaczenia.Harce i Uroki nie próbują odtwarzać dawnych obrzędów w ich pierwotnej postaci. Raczej przyglądają się potrzebie, która za nimi stoi i która pozostaje nam bliska: potrzebie ochrony, bliskości, szczęścia i choćby odrobiny wpływu na własny los.
Wystawa zaprasza do świata, w którym przedmiot może stać się talizmanem, obraz — zapisem ukrytej historii, a rzeźba — opiekunem codzienności. Świata, w którym można jeszcze na chwilę zawierzyć znakowi, wykonać drobny rytuał i pomyśleć, że może jednak wszystko dobrze się ułoży.





















Dla mnie osoby mało wrażliwej na współczesną sztukę, bo się boję, że jej nie zrozumiem, pani Joanna to artysta kompletny. Lubiący ludzi i otwarty na nich, na dialog o sztuce, życiu w twórczości i tego co inspiruje itd. Żadnego "zadęcia" jakie lubią artyści mieć. Kolor, talent i ogrom…
Miałem okazję odwiedzić to niezwykle inspirujące miejsce. Gdy na zewnątrz wszystko wydaje się szare i przytłumione, wejście do tej galerii jest jak przekroczenie progu innego świata — świata pełnego koloru, energii i życia. To doświadczenie pozwala na chwilę zatrzymać się, odetchnąć i na nowo…